Kamerkoor Pur Sang, Hilversum
Programma van het
concert Epica
(verhalende koormuziek)
door Pur Sang
op zondagmiddag 1 juni 2008, 15.00 uur
in de Morgensterkerk te Hilversum en
op zaterdagavond 7 juni 2008, 20.00 uur
in de Oranjekerk te Amsterdam.
Zie
persbericht (pdf).
- Sirenen door Paul de Boer. Dit nieuw gecomponeerde werk is op de Griekse tekst met het verhaal van Odysseus en de Sirenen uit de Odyssee van Homerus.
- Der Jasager, een Schuloper op tekst van Bertolt Brecht (1898-1956) en muziek van Kurt Weill (1900-1950).
- Inkerin illat (Avonden in Ingermanland) door Veljo Tormis (Estland, 1930- ). Dit is een onderdeel uit een cyclus van Fins-Oegrische volksliederen voor gemengd koor.
Toelichting
Onder de titel Epica voeren wij een gevarieerd programma uit van verhalende koormuziek. De titel is afgeleid van het Griekse woord epos, dat in de eerste plaats ‘woord, verhaal’ betekent. Sirenen en Inkerin Illat stammen qua tekst beide uit een eeuwenoude, eeuwenlange traditie van mondeling doorvertelde verhalen, resp. in de Griekse wereld (van ca. 1000 v. Chr.!) en een stukje Noordoost-Europa, Ingermanland. De Duitse ‘schoolopera’ Der Jasager van Weill en Brecht is ‘episch theater’, waarin een dramatisch verhaal dat teruggaat op een oude Japanse traditie, wordt verteld.Sirenen
In dit werk — een première — komt een ontmoeting van de dirigent/componist met Homerus tot stand, een overbrugging van bijna 3000 jaar! Deze compositie is gebaseerd op een fascinerende episode in het epos de Odyssee. De Griekse held Odysseus is na de val van Troje, door zijn list van het Houten Paard, tien jaar over zee onderweg naar zijn vaderland Ithaka. Hij is zelf de verteller van dit avontuur: De tovenares Circe waarschuwt hem voor de Sirenen, goddelijke wezens met het lichaam van een vogel en het hoofd van een vrouw. Zij lokken met hun verleidelijke, welluidende gezang voorbijvarenden, waarna die ten dode opgeschreven zijn. Circe weet een manier waarop hij hun lied kan horen, zonder gevaar voor zijn leven en dat van zijn makkers.Wat zingen de Sirenen eigenlijk? Terwijl velen in de oudheid hen beschreven en/of afgebeeld hebben, is Homerus de enige van hen die hun lied woordelijk heeft nagezongen. Paul de Boer laat het ons koor opnieuw doen, houdt zich daarbij trouw aan de taal en de maat van het origineel, terwijl natuurlijk zijn eigen stem ook hoorbaar wordt.
Tekst van Sirenen
De tekst van Sirenen wordt geleverd door de volgende versregelnummers uit boek 12 van de Odyssee van Homerus:-
36-37, 39-54: uitleg Kirke (maat 1-19)
(geluidsfragment, maat 1-11) - 153, 156-164: toespraak Odysseus aan de manschappen (maat 22-32)
- 165: zo sprak ik tot de mannen (maat 33)
- 166-167: ze gaan op weg (maat 35-36)
- 168-169: plotseling gaat de wind liggen (maat 37-47)
-
177-180: Odysseus voert de instructies uit (maat 50-69)
(geluidsfragment, maat 50-59) -
184-191: zang van de Sirenen (maat 70-77)
(geluidsfragment, maat 70-95) - Nederlandstalig intermezzo (maat 78-88)
-
192-200: zo varen zij voorbij de Sirenen (maat 96-104)
(geluidsfragment, maat 96-105)
Er wordt in een Nederlandstalig intermezzo (maat 78-88) een toespeling gemaakt op het gedicht Het lied der Sirenen van Simon Vestdijk.
Meer links over het werk van Tormis
-
Giving voice to the forgotten: An examination of the music and culture
of Veljo Tormis's "Forgotten peoples" cycle by
Erik Reid Jones, Dissertation, University of Maryland, College Park, 2006.
Hierin ook een Engelse vertaling van Inkerin Illat. - kaart van Ingermanland
- Veljo Tormis data bank